Terug naar overzicht

Shimano — Tour de France-geschiedenis schrijven

De afgelopen jaren heeft de Tour de France gediend als groot podium voor de Shimano-onderdelen. Van de introductie van STI-schakelverstellers en SPD-pedalen tot Di2 elektronische schakelsystemen en schijfremmen: het bedrijf blijft innoveren om de grenzen van de sport te verleggen. Zo worden er fietsherinneringen gecreëerd die wielerfans zich nog lang zullen heugen.

1991: Alpe d'Huez overwinning op SPD-pedalen

Shimano lanceerde zijn eerste SPD (Shimano Pedalling Dynamics) cliploze pedaalsystemen in 1990. Deze innovatie bestond uit een klein schoenplaatje, bevestigd aan de schoen in een uitsparing van de zool, om de SPD-ontworpen pedalen in vast te klikken. De renners kunnen zo op een efficiëntere manier trappen (en het pedaal omhoogtrekken voor een betere cadans) doordat ze hun voeten altijd in de juiste positie op de pedaalas kunnen houden.

Deze duurzame uitvinding heeft de snelheid op de fiets aanzienlijk verbeterd. Daarbij komt bovendien het voordeel dat de schoenen veilig vastzitten aan de pedalen, zelfs in natte en gladde omstandigheden.

Vanaf dat moment kwam er een einde aan de klassieke voetclips van vroeger. Wat wel hetzelfde bleef, was de epische Alpe d’Huez-etappe. De Italiaanse kampioen Gianni Bugno won hier in 1991 in stijl. Hij versloeg Miguel Indurain in de sprint dankzij zijn SPD-pedalen en deed dit in een van de mooiste truien: de Italiaanse kampioenschapstrui. Later dat jaar zou Bugno zijn maglia tricolore zelfs inwisselen voor een regenboogtrui.

1991: STI-schakelen neemt de leiding

De ‘Shimano Total Integration’ (STI)-schakelverstellers, die in 1990 op de markt kwamen, veranderden het wielrennen volledig. De rem- en schakelbediening werd samengevoegd in één onderdeel, namelijk de iconische dual control-verstellers op het stuur, waar we inmiddels zo bekend mee zijn. Hiermee ging het herontwerpen van de ‘hoods’ gepaard waarop de renners hun handen laten rusten, wat alles een stuk comfortabeler maakte. Het grootste voordeel was dat renners voortaan konden schakelen zonder dat ze hun handen van de hendels af hoefden te halen. Dit betekende een enorme ontwikkeling ten opzichte van de commandeur onderbuis-schakelverstellers waar iedereen in het verleden mee reed.

Voor de Tour de France van 1991 benaderde Shimano een aantal veteranen uit het peloton om het STI-schakelsysteem te testen. Hun bevindingen werden geëvalueerd en geïmplementeerd in de versies die kort erna beschikbaar waren voor het grote publiek. De Australische bikkel Phil Anderson was een van de eerste testrenners. Hij won de etappe naar Quimper in de Tour van 1991 en toonde hiermee nogmaals de superioriteit van de STI-schakelverstellers aan. Het systeem gaf Shimano de leiderspositie op het gebied van groupset-productie.

 

1999: VS Tour-overwinning met Dura-Ace 7700

Toen een renner uit Texas in Parijs met de gele trui over de eindstreep kwam, was dit de eerste keer dat de Tour gewonnen werd door een renner met Dura-Ace 7700. De juridische procedures die later zouden volgen hebben zijn naam uit de boeken geschrapt. Toch was dat een keerpunt voor Dura-Ace, het toonaangevende onderdeel van Shimano, waarvoor het sprookje begon in 1973. Destijds was het de eerste poging van Shimano om binnen het professionele wielrennen met aluminium binnen te dringen in de top van de groupset-productie.

De 7700-series werd geproduceerd van 1996 tot 2004, en terwijl de 9-speed-groupset niet de technologische skills had van de 7400-series, of de verfijning van de opvolger, de 7800, deed de overwinning hiermee van de Tour van deze Texaan wonderen en raakte deze groep gewild onder de renners.

2007: 10-speed voor El Pistolero

Sinds het ongeldig verklaren van overwinningen van renners de geschiedenis vervaagt, moeten we teruggrijpen naar de overwinning van Alberto Contador in 2007 voor de eerste officiële overwinning met Dura-Ace. Tot die tijd was Dura-Ace 7800 10-speed al op de kaart gezet, mede dankzij de slogan ‘100% power efficiency’. Hij bestond uit het iconische Hollowtech II-crankstel met een grotere, lichtere en stijvere bottom bracket-as. Dit crankstel was ergonomischer wat betreft de dual control-verstellers en bood een 10-speed-aandrijfsysteem met meer versnellingen.

Na de witte trui diverse dagen te hebben gedragen, verslaat Contador Rasmussen met zijn klassieke klimstijl en wint zo de lastige etappe naar de top van het Plateau de Beille. Een paar dagen later zou hij de Deen ook zijn gele trui afnemen. El Pistolero bracht de gele trui vervolgens naar Parijs voor zijn eerste van in totaal twee Tour-overwinningen.

2011: Evans over op elektronica

Na een duel met Andy Schleck in de Alpen pakt Cadel Evans uiteindelijk het geel in de voorlaatste etappe (een tijdrit) en wordt zo de eerste renner ooit die de Tour wint met een Dura-Ace Di2 (Digital Integrated Intelligence)-groupset.

Het eerste elektrische schakelsysteem van Shimano bood een betere schakelervaring vergeleken bij het oude mechanische systeem. Schakelen werd nauwkeuriger, sneller en lichter, en met het draadloze Di2-systeem verdween ook de behoefte aan onderhoud en vervanging van schakelkabels.  Het systeem was ook geschikter voor prestaties onder druk, zodat Evans zich geen zorgen hoefde te maken over het schakelen en zich volledig kon focussen op het rijden van de tijdrit van zijn leven.

 

2012: Superioriteit Dura-Ace 9000

De enigmatische Wiggins won beide tijdritten in de Tour de France van 2012, wat hem een gunstige uitgangspositie gaf om de eerste Britse winnaar van de Tour in de geschiedenis te worden.

De koers werd dat jaar volledig gedomineerd door Team Sky met Chris Froome die uiteindelijk tweede werd in het algemeen klassement. Het aandrijfsysteem van de nieuwe Dura-Ace 9000 11-speed-series was volledig opnieuw ontworpen voor alle systemen.

Shimano had 3 jaar een vierarms-crank bestudeerd en voerde er 18 maanden voor de Tour allerlei tests mee uit. Het nieuwe vierarm-ontwerp van het crankstel brengt de kracht naar de plek waar de meeste druk op staat bij een pedaalbeweging, en verbetert daarmee zowel de efficiëntie als de duurzaamheid. Tevens werden nieuwe met polymeer beklede schakelkabels geïntroduceerd voor een eenvoudigere bediening. Het heeft Team Sky absoluut geholpen, die dat jaar de race volledig domineerde, met Chris Froome als tweede achter Wiggins in het algemeen klassement.

2017: De opkomst van schijfremmen

In 2017 won de Duitse reus met de schöne haare de sprint in Luik. Dit zou de eerste zijn van maar liefst 5 overwinningen in de Tour met Shimano R9170-schijfremmen dat jaar. Het bewijs dat er absoluut ruimte is voor een modern en veilig remsysteem in het professionele peloton.

De R9170 was de eerste volwaardige Dura-Ace-groupset met een elektronisch schakelsysteem en hydraulische schijfremmen. Deze maakten het remmen onder lastige omstandigheden en het nauwkeurig aanpassen van de kracht aan elke situatie eenvoudig. De R9170-series heeft kleinere en lichtere remklauwen, en elke schijf gebruikt een nieuwe configuratie van de Shimano ‘Freeza’-technologie: een aluminiumlaag tussen roestvrij staal vastgeklemd. Het aluminium in de remschijf, met zijn koelvinnen en grotere oppervlak, drijft hitte die wordt gegenereerd door het remmen af en verspreidt het. Schijfremmen zijn de ideale manier om veiligheid te garanderen binnen het pro-peloton. Zoals we gezien hebben blijven materiaal en onderdelen constant in ontwikkeling en daarbij mag de sport zelf niet achterblijven, noch qua mindset, noch qua reglementen. Op naar een mooie toekomst dus.

Gerelateerd artikel